{"id":359,"date":"2024-09-23T11:08:44","date_gmt":"2024-09-23T09:08:44","guid":{"rendered":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/?p=359"},"modified":"2024-09-23T11:15:30","modified_gmt":"2024-09-23T09:15:30","slug":"budowanie-startupu-opartego-na-danych-kluczowe-strategie-i-narzedzia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/budowanie-startupu-opartego-na-danych-kluczowe-strategie-i-narzedzia\/","title":{"rendered":"Budowanie startupu opartego na danych. Kluczowe strategie i narz\u0119dzia"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Por\u00f3wnywanie danych do z\u0142ota mo\u017ce by\u0107 pewnego rodzaju klisz\u0105, ale ostatecznie to\u2026 prawda. Cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 o tym, \u017ce startupy nie maj\u0105 szans dzia\u0142a\u0107 bez strategii data-driven. I co\u015b w tym jest. W tym tek\u015bcie chcia\u0142bym opowiedzie\u0107 Ci troch\u0119 wi\u0119cej o tym na co zwraca\u0107 uwag\u0119 przy zbieraniu danych, podczas ich analizy, ale przede wszystkim &#8211; jak m\u0105drze do tego podej\u015b\u0107. Umiej\u0119tne zbieranie i analiza danych to rzeczy, kt\u00f3re cz\u0119sto decyduj\u0105 o tym czy startup przejdzie z fazy \u201c\u015bwietnego pomys\u0142u\u201d do realnego biznesu. Jak wi\u0119c si\u0119 do tego wszystkiego zabra\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Fundamenty data-driven startupu, czyli jak tak naprawd\u0119 zbudowa\u0107 firm\u0119 na solidnych danych?<\/h2>\n\n\n\n<p>Intuicja w biznesie i w budowaniu startupu to jedno. Dane, to drugie. Generalnie w ostatnich latach zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce tak naprawd\u0119 to pierwsze rozwija si\u0119 szybciej wtedy, kiedy opanujesz to drugie. Widzia\u0142em sporo founder\u00f3w i founderek bazuj\u0105cych na swoim do\u015bwiadczeniu i ignoruj\u0105cych dane z rynku &#8211; zamkni\u0119tych w swoich g\u0142owach i zapl\u0105tanych w \u201cconfirmation bias\u201d. Co sta\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej? Rynek zweryfikowa\u0142 ka\u017cdy z pomys\u0142\u00f3w. W\u0142a\u015bnie przez nieumiej\u0119tne podej\u015bcie do zbierania i iterowania na podstawie twardych danych.<\/p>\n\n\n\n<p>Data-driven to frazes, na kt\u00f3rego d\u017awi\u0119k faktycznie mo\u017cna dosta\u0107 g\u0119siej sk\u00f3rki, ale nie zawsze musi tak by\u0107. Je\u015bli podejdziemy do tego, jak do budowania solidnego fundamentu (lub nogi, jak wolisz), to to podej\u015bcie zaczyna wygl\u0105da\u0107 zupe\u0142nie inaczej. Generalnie nie chodzi tutaj o wykorzystanie danych do przetrwania. Chodzi o zmian\u0119 mindsetu na taki, kt\u00f3ry pozwoli na aktywne podejmowanie decyzji i schowanie do szuflady jednego z moich ulubionych hase\u0142, czyli \u201cwydaje mi si\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>To te\u017c nie tak, \u017ce wystarcz\u0105 Ci same narz\u0119dzia i p\u0142acenie za nie abonamentu co miesi\u0105c. Ja lubi\u0119 patrze\u0107 na data-driven jako na podej\u015bcie holistycznego do tego, aby budowa\u0107 biznes. A to sk\u0142ada si\u0119 z kilku istotnych element\u00f3w. Mo\u017cemy nazwa\u0107 to sobie ekosystemem.<\/p>\n\n\n\n<p>Po pierwsze, kultura organizacji. Tak, kultura! Nie chodzi o to, \u017ceby zatrudni\u0107 jedn\u0105 osob\u0119, kt\u00f3ra identyfikuje si\u0119 jako data scientist i powiedzie\u0107 \u201cok, teraz jeste\u015bmy data-driven\u201d. Chodzi o to, \u017ceby ka\u017cdy w firmie, od Ciebie, czyli CEO, po sta\u017cyst\u0119, rozumia\u0142 warto\u015b\u0107 danych i umia\u0142 je wykorzystywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Po drugie, infrastruktura. Potrzebujesz narz\u0119dzi, kt\u00f3re pozwol\u0105 Ci zbiera\u0107, analizowa\u0107 i wizualizowa\u0107 dane. Nie, nie na zasadzie \u201c\u017ceby by\u0142y\u201d. Dobranie odpowiednich tooli wymaga cierpliwo\u015bci i pewnego rodzaju eksperymentowania. To trwa &#8211; szczeg\u00f3lnie je\u015bli chcesz mie\u0107 na pok\u0142adzie rozwi\u0105zania, kt\u00f3re komunikuj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 lub regularne i konsekwentnie dostarczaj\u0105 Ci warto\u015bciowych liczb. Cyferki to nic innego, jak wnioski i wskaz\u00f3wki do dalszego rozwoju.<\/p>\n\n\n\n<p>Po trzecie, ostatnie, zesp\u00f3\u0142. Potrzebujesz ludzi, kt\u00f3rzy nie tylko umiej\u0105 czyta\u0107 dane, ale te\u017c wyci\u0105ga\u0107 z nich wnioski. Kogo\u015b, kto jest w stanie w tych wszystkich raportach odnale\u017a\u0107 powi\u0105zania i cenne wskaz\u00f3wki (jasne, mo\u017cesz wykorzysta\u0107 do tego AI, ale je\u015bli dopiero zaczynasz, to nie polecam).<\/p>\n\n\n\n<p>Sp\u00f3jrz na takie firmy jak Airbnb, Spotify czy Uber. Oni nie zgaduj\u0105, co spodoba si\u0119 klientom. Oni to wiedz\u0105. Airbnb optymalizuje ceny i rekomendacje na podstawie danych. Spotify tworzy spersonalizowane playlisty, analizuj\u0105c Twoje zachowania w aplikacji. A Uber? Spr\u00f3buj zam\u00f3wi\u0107 przejazd w Sylwestra i popatrz na mno\u017cnik op\u0142at w czasie rzeczywistym.<\/p>\n\n\n\n<p>To troch\u0119 tak, jak z nauk\u0105 nowego j\u0119zyka. Na pocz\u0105tku zawsze jest trudno, ale z czasem \u0142apiesz si\u0119 na tym, \u017ce zaczynasz swobodnie my\u015ble\u0107 w innym j\u0119zyku. Warto do tego d\u0105\u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak nie uton\u0105\u0107 w morzu danych? Kilka strategii<\/h2>\n\n\n\n<p>W \u015bwiecie startup\u00f3w istnieje taki termin, jak \u201cparalysis by analysis\u201d. To pu\u0142apka. Wynika ona ze zbierania tak du\u017cej ilo\u015bci informacji, \u017ce p\u00f3\u017aniej po prostu nie wiesz, co mo\u017cesz z nimi zrobi\u0107. Troch\u0119 tak, jakby\u015b siedzia\u0142 w bibliotece jednocze\u015bnie nie potrafi\u0105c czyta\u0107. Kiepsko, prawda?<\/p>\n\n\n\n<p>Co w takim razie mo\u017cna zrobi\u0107, aby nie dopu\u015bci\u0107 do takiej sytuacji? Podziel\u0119 si\u0119 z Tob\u0105 kilkoma wskaz\u00f3wkami na bazie swojego do\u015bwiadczenia z kilku startup\u00f3w, w ktorych mia\u0142em okazj\u0119 pracowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nie zbieraj wszystkiego, co si\u0119 rusza<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pierwsza zasada klubu data-driven: nie wszystkie dane s\u0105 r\u00f3wnie warto\u015bciowe. Zamiast zbiera\u0107 absolutnie wszystko, co wpadnie Ci w r\u0119ce, skup si\u0119 na tych danych, kt\u00f3re naprawd\u0119 maj\u0105 znaczenie dla Twojego biznesu.<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017cesz je posegregowa\u0107 bazuj\u0105c na wska\u017anikach efektywno\u015bci i \u017ar\u00f3d\u0142ach, z kt\u00f3rych pochodz\u0105. Pami\u0119taj tylko prosz\u0119 o jednym. Jako\u015b\u0107 danych jest kluczowa. Lepiej jest mie\u0107 ich mniej, ale za to z podpisem \u201cwiarygodne\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119sto widzia\u0142em to w przypadku monitorowania performance\u2019u bloga i artyku\u0142\u00f3w &#8211; liczy\u0142 si\u0119 tylko wzrost cyferek. To, \u017ce wska\u017aniki zwi\u0105zane z zaanga\u017cowaniem czy czasem przebywanym na stronie \u015bwieci\u0142y si\u0119 na czerwono to\u2026 kto by si\u0119 przejmowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Nigdy tak nie r\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pami\u0119taj o trzech krokach &#8211; zbieranie, analiza, dzia\u0142anie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Generalnie, prawdziwa magia zaczyna si\u0119, gdy zaczynasz eksperymentowa\u0107 z cyklem \u201czbieranie &#8211; analiza &#8211; dzia\u0142anie\u201d. To troch\u0119 tak, jak stworzy\u0107 perpetuum mobile dla Twojego biznesu.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym wypadku warto pami\u0119ta\u0107 o prostych krokach i powtarzalno\u015bci. Popatrz:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Najpierw dojd\u017a do momentu, w kt\u00f3rym zbierasz dane regularnie<\/li>\n\n\n\n<li>P\u00f3\u017aniej analizujesz je u\u017cywaj\u0105c odpowiednich narz\u0119dzi (i tak, Excel to nie zawsze najlepsze rozwi\u0105zanie).<\/li>\n\n\n\n<li>Finalnie podejmujesz decyzje na podstawie wynik\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>W mi\u0119dzyczasie monitorujesz efekty tych decyzji.<\/li>\n\n\n\n<li>I znowu od pocz\u0105tku. Powtarzaj w niesko\u0144czono\u015b\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Brzmi prosto? Bo jest proste. Ale uwierz mi, ci\u0105gl\u0119 widz\u0119 startupy, kt\u00f3re utkn\u0119\u0142y na etapie zbierania &#8211; bez przej\u015bcia do realnego dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rozwijaj sw\u00f3j produkt lub us\u0142ug\u0105 w oparciu o dane<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dane to nie tylko suche cyfry. To tak naprawd\u0119 historie Twoich klient\u00f3w, ich preferencje, wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce ich zachowania. Mo\u017cesz je aktywnie wykorzystywa\u0107, aby spersonalizowa\u0107 sw\u00f3j produkt lub us\u0142ug\u0119. Metod jest mn\u00f3stwo. Od iterowania na wersjach, przez systemy rekomendacji, testy A\/B.<\/p>\n\n\n\n<p>Na pewno pami\u0119tasz, jak Netflix zacz\u0105\u0142 poleca\u0107 Ci seriale, kt\u00f3re faktycznie Ci si\u0119 spodoba\u0142y. To nie magia. To po prostu personalizacja w oparciu o podej\u015bcie data-driven (tak, przepraszam, wiem, \u017ce znowu wykorzysta\u0142em ten buzzword).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Daj spok\u00f3j z perfekcjonizmem<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bo po co? Szczeg\u00f3lnie w \u015bwiecie startup\u00f3w. Generalnie, im cz\u0119\u015bciej my\u015bl\u0119 o tym, \u017ce moje 80% to dla kogo\u015b 150%, tym \u0142atwiej mi si\u0119 pracuje. Szczeg\u00f3lnie w tym roku to podej\u015bcie w bardzo ciekawy spos\u00f3b uwolni\u0142o mnie od perfekcjonizmu, z kt\u00f3rym zmaga\u0142em si\u0119 przez lata.<\/p>\n\n\n\n<p>Obecnie wol\u0119 bardziej iteracyjne podej\u015bcie &#8211; jak najszybsze prototypowanie, zbieranie feedbacku, testowanie i poprawianie. Je\u015bli potrzebujesz inspiracji, to serdecznie polecam Ci rozmow\u0119 Lexa Friedmana z Pieterem Levelsem. Daje ona niesamowity insight zwi\u0105zany z szybkim budowaniem produkt\u00f3w i przeskakiwaniem z pomys\u0142u na pomys\u0142. Do momentu, a\u017c kt\u00f3ry\u015b z nich zaskoczy i zacznie zarabia\u0107 pieni\u0105dze.<\/p>\n\n\n\n<p>Tw\u00f3j pierwszy pomys\u0142 nigdy nie b\u0119dzie idealny. Wa\u017cne, aby nauczy\u0107 sie go zmienia\u0107 wraz z czasem i pozwoli\u0107 mu na ewolucj\u0119. To sprint, a nie maraton. Brzmi znajomo?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Z jakich narz\u0119dzi korzysta\u0107 w podej\u015bciu data-driven?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zacznijmy od absolutnych podstaw.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Platformy analityczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli nie wiesz, co si\u0119 dzieje na Twojej stronie czy w aplikacji, to jak chcesz podejmowa\u0107 jakiekolwiek decyzje? To troch\u0119, jak prowadzenie samochodu z zawi\u0105zanymi oczami.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym przypadku warto zapozna\u0107 si\u0119 z Google Analytics, Mixpanelem czy Amplitude.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wizualizacja danych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Okej, masz dane. Ale co z tego, je\u015bli nikt ich nie rozumie? W tym miejscu wkraczaj\u0105 narz\u0119dzia do wizualizacji. Czasem jeden wykres jest wart wi\u0119cej ni\u017c tysi\u0105c tabelek w Excelu.<\/p>\n\n\n\n<p>Zerknij na Tableau, Power BI (je\u015bli korzystasz z ekosystemu Microsoftu) lub po prostu zobacz, jak dzia\u0142a Looker. Osobi\u015bcie polecam to trzecie z wymienionych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>CRM<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>To Twoje centrum dowodzenia zwi\u0105zane z relacjami z klientami (ale te\u017c sprzeda\u017c\u0105). Narz\u0119dzi jest mn\u00f3stwo, sporo z nich jest obecnie wspieranych tak\u017ce przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119. Najpopularniejsze to HubSpot i Pipedrive.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku CRMa ci\u0119\u017cko mi poleca\u0107 konkretne rozwi\u0105zania, bo ka\u017cdy biznes i startup jest inny (jak r\u00f3wnie\u017c same wymagania dotycz\u0105ce tego typu system\u00f3w). Ja jestem fanem prostoty &#8211; im mniej, tym lepiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Wcale nie potrzebujesz prze\u0142adowania funkcjami i mo\u017cliwo\u015bciami. Przypominam, chodzi o relacje i sprzeda\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p>Pami\u0119taj, \u017ce narz\u0119dzia to tylko narz\u0119dzia. Bez odpowiedniej strategii i umiej\u0119tno\u015bci interpretacji danych, nawet najlepszy tool b\u0119dzie bezu\u017cyteczny.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wyzwania w podej\u015bciu data-driven. Jak nie wpa\u015b\u0107 w pu\u0142apk\u0119 w\u0142asnych danych?<\/h2>\n\n\n\n<p>Jesli dotar\u0142e\u015b do tego momentu, to wiesz, \u017ce data-driven mo\u017ce by\u0107 czym\u015b w rodzaju biegu z przeszkodami. Istnieje mn\u00f3stwo wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z kolekcjonowaniem i przetwarzaniem danych.<\/p>\n\n\n\n<p>Chcia\u0142bym Ci wspomnie\u0107 o trzech najwa\u017cniejszych, z mojej perspektywy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Prywatno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo, czyli cudowny GDPR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W tym przypadku najtrudniejsze jest znalezienie z\u0142otego \u015brodka mi\u0119dzy wykorzystaniem danych, a ochron\u0105 prywatno\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w. Sk\u0142adowych jest mn\u00f3stwo: wliczaj\u0105c w to cybersecurity i zabezpieczenie przed wyciekiem informacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak naprawd\u0119 warto my\u015ble\u0107 o GDPR ju\u017c od samego pocz\u0105tku pracy nad Twoim startupem i biznesem. Jasne, wiele rzeczy b\u0119dzie zgodnych z prawem, ale przyjrzyj si\u0119 dok\u0142adnie (a najlepiej dwa razy) czy narz\u0119dzia z kt\u00f3rych korzystasz lub Twoja strona nie posiadaj\u0105 jakich\u015b pu\u0142apek.<\/p>\n\n\n\n<p>Lepiej si\u0119 od razu na to przygotowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nie istnieje co\u015b takiego, jak \u201cprzyda si\u0119\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>To, \u017ce jeste\u015b w stanie wyssa\u0107 ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 danych z wielu kana\u0142\u00f3w (albo nawet z samej strony internetowej) nie oznacza, \u017ce wszystkie z nich s\u0105 przydatne. Nie ma sensu czeka\u0107 na \u201cjeszcze troch\u0119 wi\u0119cej danych\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ich zawsze b\u0119dzie wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n<p>Zamiast tego, postaraj si\u0119 skupi\u0107 na wska\u017anikach, kt\u00f3re maj\u0105 znaczenie i wp\u0142yw na uprzednio ustalone KPI. Cele Twojego startupu i biznesu.<\/p>\n\n\n\n<p>Czasem lepiej podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 na podstawie niepe\u0142nych danych ni\u017c nie podj\u0105\u0107 jej wcale. Jestem m\u0105dry po szkodzie, bo wielokrotnie wpad\u0142em w t\u0105 pu\u0142apk\u0119 i straci\u0142em szans\u0119 na solidny przych\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nie b\u00f3j si\u0119 balansowa\u0107 mi\u0119dzy intuicj\u0105 a cyframi<\/h2>\n\n\n\n<p>Bo Excel finalnie nie zast\u0105pi Twojego m\u00f3zgu i wyczucia. Po angielsku to po prostu \u201cgut feeling\u201d, ale wiem, \u017ce wiesz doskonale o co mi chodzi.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak znale\u017a\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 i nie zapomnie\u0107 o szerszym kontek\u015bcie? Po prostu nie b\u00f3j si\u0119 aktywnie kwestionowa\u0107 tego, co m\u00f3wi\u0105 liczby. To, \u017ce pokazuj\u0105 one inne trendy czy wskaz\u00f3wki nie oznacza, \u017ce musisz wyrzuci\u0107 do kosza swoje do\u015bwiadczenie i zdrowy rozs\u0105dek.<\/p>\n\n\n\n<p>Czasem Twoja intuicja mo\u017ce wychwyci\u0107 co\u015b, czego dane jeszcze nie pokazuj\u0105. Lub po prostu nigdy nie poka\u017c\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Uda\u0142o nam si\u0119 przej\u015b\u0107 przez pigu\u0142k\u0119 wiedzy na temat podej\u015bcia data-driven. Na koniec chcia\u0142bym zgrabnie podsumowa\u0107 najwa\u017cniejsze rzeczy, kt\u00f3re prosz\u0119, aby\u015b zapami\u0119ta\u0142. Mo\u017cesz je sobie zapisa\u0107 tak, aby wr\u00f3ci\u0107 do nich w dowolnym momencie.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Kultura oparta na danych to nie fanaberia, to konieczno\u015b\u0107. Je\u015bli Twoi ludzie nie \u201coddychaj\u0105\u201d, kiedy sp\u0142ywaj\u0105 nowe dane, to Tw\u00f3j startup mo\u017ce szybko z\u0142apa\u0107 zadyszk\u0119.<\/li>\n\n\n\n<li>Zbieraj dane jak szalony, ale z g\u0142ow\u0105. Nie ka\u017cda liczba jest warta Twojego czasu. Skup si\u0119 na tych, kt\u00f3re naprawd\u0119 maj\u0105 znaczenie dla Twojego biznesu.<\/li>\n\n\n\n<li>Cykl \u201czbieranie &#8211; analiza &#8211; dzia\u0142anie\u201d to Tw\u00f3j nowy najlepszy przyjaciel. Bez niego, Twoje dane to tylko nic nie znacz\u0105ce cyferki na ekranie.<\/li>\n\n\n\n<li>Personalizacja to nie buzzword, to klucz do serc (i portfeli) Twoich klient\u00f3w. U\u017cyj danych, \u017ceby da\u0107 im dok\u0142adnie to, czego potrzebuj\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>Iteruj, iteruj i jeszcze raz iteruj. Tw\u00f3j pierwszy pomys\u0142 prawdopodobnie nie b\u0119dzie idealny. I wiesz co? To jest jak najbardziej OK.<\/li>\n\n\n\n<li>Balansuj mi\u0119dzy danymi a intuicj\u0105. Excel nie zast\u0105pi Twojego m\u00f3zgu, ale Tw\u00f3j m\u00f3zg te\u017c nie zast\u0105pi Excela.<\/li>\n\n\n\n<li>Prywatno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo danych to nie \u017carty.<\/li>\n\n\n\n<li>Uwa\u017caj na \u201cparalysis by analysis\u201d. Czasem lepiej podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 na podstawie niepe\u0142nych danych, ni\u017c nie podj\u0105\u0107 jej wcale.<\/li>\n\n\n\n<li>Nie b\u00f3j si\u0119 eksperymentowa\u0107. Pope\u0142niaj b\u0142\u0119dy i ucz si\u0119 na nich. Tu nie ma pora\u017cki &#8211; s\u0105 tylko lekcje, kt\u00f3re prowadz\u0105 do celu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Powodzenia!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><em>Aleksander Piskorz<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Por\u00f3wnywanie danych do z\u0142ota mo\u017ce by\u0107 pewnego rodzaju klisz\u0105, ale ostatecznie to\u2026 prawda. Cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 o tym, \u017ce startupy nie maj\u0105 szans dzia\u0142a\u0107 bez strategii data-driven. I co\u015b w tym jest. W tym tek\u015bcie chcia\u0142bym opowiedzie\u0107 Ci troch\u0119 wi\u0119cej o tym na co zwraca\u0107 uwag\u0119 przy zbieraniu danych, podczas ich analizy, ale przede wszystkim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":361,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,15,6,8],"tags":[43,19,18,16],"class_list":["post-359","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pl","category-all","category-leadership","category-startup","tag-founder","tag-knowledge","tag-startup","tag-venture-building"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=359"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":364,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/359\/revisions\/364"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/361"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}