{"id":261,"date":"2024-07-10T09:18:35","date_gmt":"2024-07-10T07:18:35","guid":{"rendered":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/?p=261"},"modified":"2024-07-10T10:17:31","modified_gmt":"2024-07-10T08:17:31","slug":"jak-zostalem-produktowcem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/jak-zostalem-produktowcem\/","title":{"rendered":"Karol Ga\u0142an &#8211; jak zosta\u0142em produktowcem"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Product Owner to rola absolutnie kluczowa w ekosystemie startup studio i zarazem niezwykle ciekawa \u015bcie\u017cka kariery. Jak zosta\u0107 kim\u015b takim? Rozmawiamy z <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/karolgalan\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/karolgalan\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Karolem Ga\u0142anem<\/a>, jednym z lider\u00f3w dzia\u0142u MVP w Red Sky.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aleksander Piskorz: Cze\u015b\u0107 Karol, zacznijmy od rzeczy dla Ciebie oczywistej, ale dla mnie najciekawszej. Jak wygl\u0105da\u0142a Twoja droga do bycia produktowcem &#8211; to po prostu si\u0119 sta\u0142o czy mo\u017ce planowa\u0142e\u015b sw\u00f3j rozw\u00f3j w tym kierunku od samego pocz\u0105tku?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Karol Ga\u0142an: Cze\u015b\u0107 Aleksander! Ten zaw\u00f3d jest o tyle ciekawy, \u017ce nie prowadz\u0105 do niego \u017cadne konkretne kierunki studi\u00f3w. My\u015bl\u0119, \u017ce jest to zaw\u00f3d, kt\u00f3ry si\u0119 \u201codkrywa\u201d w sobie, a co za tym idzie &#8211; trafiaj\u0105 do niego najcz\u0119\u015bciej osoby z konkretnymi kompetencjami. Powiedzia\u0142bym, \u017ce to osoby raczej nieprzypadkowe. Cz\u0119sto s\u0142ysz\u0119, \u017ce droga do bycia produktowcem prowadzi przez klasyczn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 w jakiej\u015b firmie z bran\u017cy IT, albo w zwi\u0105zku z prowadzeniem w\u0142asnego biznesu. U mnie ta droga by\u0142a w sumie podobna.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie planowa\u0142em swojego rozwoju w tym kierunku, raczej by\u0142em d\u0142ugo w fazie szukania zawodu, kt\u00f3ry wykonuj\u0119 dobrze i sprawia mi jednocze\u015bnie satysfakcj\u0119. W ko\u0144cu nie zawsze jedno idzie z drugim.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00f3g\u0142by\u015b powiedzie\u0107 co\u015b wi\u0119cej o swoim wykszta\u0142ceniu? Jaki kierunek studiowa\u0142e\u015b i na jakiej uczelni?<\/strong><strong><br><\/strong><strong><br><\/strong>Uko\u0144czy\u0142em pierwszy stopie\u0144 architektury na Politechnice Krakowskiej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00f3\u017aniej ta przygoda zacz\u0119\u0142a si\u0119 od prowadzenia w\u0142asnego startupu, w kt\u00f3rym na pocz\u0105tku moja rola by\u0142a rozmyta mi\u0119dzy praktycznie ka\u017cdy aspekt funkcjonowania firmy. Sam wiesz, jak to bywa w early stage startupach.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Pokrywa\u0142em tam zar\u00f3wno aspekty biznesowe, takie jak analizy rynku, prezentacja produktu czy strategia go-to-market.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"707\" src=\"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/praca-dyplomowa.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-267\" srcset=\"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/praca-dyplomowa.png 1000w, https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/praca-dyplomowa-300x212.png 300w, https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/praca-dyplomowa-768x543.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Praca dyplomowa Karola na Architekturze (Politechnika Krakowska im. Tadeusza Ko\u015bciuszki)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co sk\u0142oni\u0142o Ci\u0119 do wyboru \u015bcie\u017cki startupowej zamiast tradycyjnej kariery in\u017cynierskiej? Dlaczego zdecydowa\u0142e\u015b si\u0119 nie pracowa\u0107 bezpo\u015brednio w zawodzie in\u017cyniera?<\/strong><strong><br><\/strong><strong><br><\/strong>Pomimo du\u017cego zami\u0142owania do architektury i projektowania, zrozumia\u0142em, \u017ce mog\u0119 tworzy\u0107 r\u00f3wnie\u017c w innych obszarach, zwi\u0105zanych nie tylko z budynkami. By\u0142y to studia, kt\u00f3re bardzo rozwija\u0142y kreatywne my\u015blenie, co wci\u0105\u017c moim zdaniem jest deficytow\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 na rynku pracy. Ostatecznie najbardziej zale\u017ca\u0142o mi \u017ceby po prostu tworzy\u0107 i wdra\u017ca\u0107 projekty w \u017cycie, a jednocze\u015bnie by\u0142em zafascynowany biznesem, wi\u0119c naturalnie poszed\u0142em w stron\u0119 startup\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Jestem in\u017cynierem, bardzo du\u017co czasu sp\u0119dza\u0142em przy rozwoju produktu od samego pocz\u0105tku. Od designu, przez wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z konstruktorami czy elektrotechnikami. Do tego dochodzi\u0142y te\u017c partnerstwa z podwykonawcami albo prace patentowe. Gdzie\u015b w tym czasie zrozumia\u0142em, \u017ce najwi\u0119cej satysfakcji i takiego entuzjazmu sprawia mi egzystowanie w obszarze, w kt\u00f3rym trzeba \u0142\u0105czy\u0107 biznes i technologi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Czyli w\u0142a\u015bnie\u2026 tworzenie produktu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co najbardziej lubisz w byciu produktowcem i co na co dzie\u0144 sprawia Ci najwi\u0119ksz\u0105 satysfakcj\u0119 w tej roli? Pytam, bo cz\u0119sto naprawd\u0119 \u0142atwo zgubi\u0107 szersz\u0105 perspektyw\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>To, \u017ce budowanie produktu\/us\u0142ugi jest troch\u0119 jak rozwi\u0105zywanie zagadek, z tym, \u017ce w tym przypadku celem jest znalezienie product-market fit. Lubi\u0119 to, \u017ce jest to bardzo kreatywne zaj\u0119cie, kt\u00f3re daje przestrze\u0144 do rozwi\u0105zywania realnych problem\u00f3w ludzi poprzez technologi\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Na co dzie\u0144 pracuj\u0119 du\u017co z procesem Discovery, co niestety nie jest a\u017c tak oczywiste dla wielu produktowc\u00f3w. Nic dziwnego, bo wiele firm pomija ten proces przechodz\u0105c od razu do fazy Delivery. Dla mnie najciekawsze w tej roli jest wczucie si\u0119 w osob\u0119, kt\u00f3rej problem rozwi\u0105zuj\u0119 i my\u015blenie nad rozwi\u0105zaniami w spos\u00f3b nieoczywisty.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Najprzyjemniejsze momenty to te, w kt\u00f3rych nast\u0119puje jaki\u015b prze\u0142om w szukaniu odpowiedniego rozwi\u0105zania i czujemy zwi\u0105zan\u0105 z tym ekscytacj\u0119 lub widzimy jak kolejne elementy produktu zaczynaj\u0105 po prostu\u2026 dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak radzisz sobie z wyzwaniami i trudno\u015bciami, kt\u00f3re nieuchronnie pojawiaj\u0105 si\u0119 w pracy produktowca?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f3\u017cnie.<\/p>\n\n\n\n<p>Co wa\u017cne, przez to s\u0142owo mam na my\u015bli, \u017ce nie ma jednego sposobu radzenia sobie z problemami w tej pracy. Pracuj\u0119 z projektami bardzo r\u00f3\u017cnorodnymi, od Health Techu po rozwi\u0105zania oparte o AI. Jest ju\u017c dla mnie w pewien spos\u00f3b naturalne, \u017ce na moim horyzoncie pojawiaj\u0105 si\u0119 specyficzne wyzwania.<\/p>\n\n\n\n<p>To, co zauwa\u017cy\u0142em, to fakt, \u017ce nawet jak co\u015b wydaje si\u0119 na pocz\u0105tku nie do przej\u015bcia, to nie warto od razu rezygnowa\u0107. Wyznaj\u0119 zasad\u0119, \u017ce zawsze warto zderzy\u0107 si\u0119 z danym problemem i spr\u00f3bowa\u0107 go rozwi\u0105za\u0107, patrz\u0105c na niego z wielu perspektyw. Cz\u0119sto jest tak, \u017ce kiedy przestajemy my\u015ble\u0107 o tego typu wyzwaniach, to nagle puzzle uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 same. Czasami trafiamy na nowe rozwi\u0105zanie podczas researchu, czasami mo\u017ce pom\u00f3c zwyk\u0142a rozmowa z kim\u015b z zespo\u0142u lub z wybranym ekspertem.<\/p>\n\n\n\n<p>Osobi\u015bcie jestem fanem konsultowania trudno\u015bci z wieloma osobami, posiadania swoistej \u201csiatki wsparcia\u201d os\u00f3b o r\u00f3\u017cnych kompetencjach i r\u00f3\u017cnych spojrzeniach na problem. Mo\u017cemy pozna\u0107 wtedy kilka r\u00f3\u017cnych perspektyw i na ko\u0144cu podj\u0105\u0107 najlepsz\u0105 mo\u017cliw\u0105 decyzj\u0119, czasami opart\u0105 po prostu na naszym do\u015bwiadczeniu i przeczuciu. Bardzo cz\u0119sto mierz\u0119 si\u0119 te\u017c z niepewno\u015bci\u0105, poniewa\u017c ta praca polega na odkrywaniu nowych rozwi\u0105za\u0144 i podejmowaniu decyzji o tym co zbudowa\u0107 na podstawie nie tylko danych, ale r\u00f3wnie\u017c naszej w\u0142asnej ekspertyzy. Cz\u0119sto rozwi\u0105za\u0144 jest kilka i trudno zdecydowa\u0107 si\u0119 na jedno. Uwa\u017cam, \u017ce zawsze dobrze wiedzie\u0107 kiedy warto zaryzykowa\u0107, a kiedy odpu\u015bci\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatecznie proces Discovery sprowadza si\u0119 przecie\u017c do redukowania ryzyk zwi\u0105zanych z projektem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jakie kompetencje trzeba mie\u0107, aby zosta\u0107 produktowcem? Co poradzi\u0142by\u015b osobom, kt\u00f3re chc\u0105 rozpocz\u0105\u0107 karier\u0119 jako produktowiec?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zawsze powtarzam, \u017ce produktowiec powinien potrafi\u0107 \u0142\u0105czy\u0107 kropki. Rozumiem przez to umiej\u0119tno\u015b\u0107 widzenia zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy wieloma obszarami biznesu oraz technologii.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatnio widzia\u0142em si\u0119 z moj\u0105 Pani\u0105 Profesor ze studi\u00f3w architektonicznych, kt\u00f3ra stwierdzi\u0142a, \u017ce umiej\u0119tno\u015bci\u0105, kt\u00f3re te studia rozwijaj\u0105 jest &#8222;my\u015blenie strukturalne&#8221;. Nie wiem czy jest jaka\u015b konkretna nazwa tej kompetencji, ale w skr\u00f3cie chodzi o to, \u017ce potrafimy widzie\u0107 wiele rzeczy do przodu naraz. Co\u015b jak &#8222;konstrukcj\u0119&#8221; projektu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas procesu projektowania budynku musimy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 mas\u0119 czynnik\u00f3w takich jak design, rozmieszczenie pomieszcze\u0144 wzgl\u0119dem terenu, kontekst urbanistyczny, miejsce na instalacje w budynku, proces logistyczny na budowie\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Dodaj do tego dost\u0119p dla os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych, przewidywania dotycz\u0105ce tego, w jaki spos\u00f3b u\u017cytkownicy b\u0119d\u0105 zachowywali si\u0119 w przestrzeni i spr\u00f3buj jeszcze przewidzie\u0107, jak sam projekt b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 za kilkadziesi\u0105t lat.<\/p>\n\n\n\n<p>To wszystko sprawia, \u017ce uczymy si\u0119 widzie\u0107 zale\u017cno\u015bci, kt\u00f3re &#8222;niewytrenowane oko&#8221; pomija.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"642\" src=\"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/karol-galan-i-kuba-teblowski.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-268\" srcset=\"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/karol-galan-i-kuba-teblowski.png 1000w, https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/karol-galan-i-kuba-teblowski-300x193.png 300w, https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/karol-galan-i-kuba-teblowski-768x493.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Karol Ga\u0142an i Kuba T\u0119b\u0142owski (MVP Red Sky) na No Code Days <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak to &#8222;my\u015blenie strukturalne&#8221; przek\u0142ada si\u0119 na prac\u0119 produktowca?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Podoba mi si\u0119 ta analogia, poniewa\u017c w roli Product Managera jest bardzo podobnie. Po prostu przek\u0142adamy te rzeczy na analiz\u0119 rynku i u\u017cytkownika, analiz\u0119 konkurencji, modele finansowe, logistyk\u0119 produktu, design, us\u0142ugi. Wszystko. Nie zapominaj\u0105c te\u017c oczywi\u015bcie o technologii i jej post\u0119pie. Mog\u0119 tak wymienia\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Nasz umys\u0142 musi by\u0107 w stanie przetworzy\u0107 bardzo du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 informacji i potrafi\u0107 wyci\u0105gn\u0105\u0107 z niej konkretne wnioski. To z kolei \u0142\u0105czy si\u0119 z kolejn\u0105 wa\u017cn\u0105 kompetencj\u0105, czyli umiej\u0119tno\u015bci\u0105 podejmowania decyzji.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jakie jeszcze umiej\u0119tno\u015bci z Twojej perspektywy s\u0105 kluczowe w pracy produktowca?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kolejn\u0105 i nieocenion\u0105 moim zdaniem umiej\u0119tno\u015bci\u0105 jest kreatywno\u015b\u0107. Zar\u00f3wno ta w wymy\u015blaniu nowych funkcjonalno\u015bci jak i w klasycznym rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozwi\u0105zywania problem\u00f3w jest szczeg\u00f3lnie istotna, dlatego uwa\u017cam, \u017ce przedsi\u0119biorcy lub ex-przedsi\u0119biorcy s\u0105 cz\u0119sto naturalnie dobrymi produktowcami. \u017beby stworzy\u0107 dobry produkt lub us\u0142ug\u0119 trzeba by\u0107 takim &#8222;CEO produktu&#8221;.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Co przez to rozumiem? Mi\u0119dzy innymi branie odpowiedzialno\u015bci za ka\u017cdy aspekt rozwoju Twojej innowacji. Jest to powi\u0105zane te\u017c z faktem, \u017ce na koniec dnia je\u015bli produkt lub us\u0142uga osi\u0105gnie sukces, to b\u0119dzie to sukces ca\u0142ego zespo\u0142u. Z kolei je\u015bli oka\u017ce si\u0119 niewypa\u0142em. to cz\u0119sto w\u0142a\u015bnie Product Manager staje si\u0119 koz\u0142em ofiarnym poniewa\u017c jego za\u0142o\u017cenia by\u0142y nieprawid\u0142owe. Wiadomo, wtedy jest \u0142atwo zrzuci\u0107 na niego win\u0119. W takich sytuacjach przydaje si\u0119 te\u017c umiej\u0119tno\u015b\u0107 wyci\u0105gania wniosk\u00f3w z pora\u017cek i wdra\u017canie ich w \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<p>Ju\u017c nawet nie wspominam o naturalnej potrzebie bycia odpornym na pora\u017cki. Grubosk\u00f3rnym, ale w pozytywnym tego s\u0142owa znaczeniu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u0142uchaj\u0105c tego, co m\u00f3wisz, odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce tutaj r\u00f3wnie pot\u0119\u017cnym narz\u0119dziem mo\u017ce by\u0107 komunikacja. Mam racj\u0119?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tak, to zdecydowanie wa\u017cna cecha. Jako produktowcy nakre\u015blamy wizj\u0119 produktu, to oczywiste. Je\u015bli jednak nie potrafimy jej p\u00f3\u017aniej odpowiednio przekaza\u0107, to stakeholderzy jej nie kupi\u0105. Do tego nasz zesp\u00f3\u0142 b\u0119dzie si\u0119 czu\u0142 zagubiony poniewa\u017c nie b\u0119dzie wiedzia\u0142, w kt\u00f3rym kierunku zmierza.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W tej pracy przeprowadzamy wiele prezentacji i du\u017co negocjujemy, dlatego musimy wiedzie\u0107 jak rozmawia\u0107 z innymi i klarownie przekazywa\u0107 nasz punkt widzenia. Nawet w tych trudnych i z pozoru niewygodnych tematach.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A przek\u0142adaj\u0105c to na kroki &#8211; jakie konkretnie warto podj\u0105\u0107, aby zdoby\u0107 niezb\u0119dne umiej\u0119tno\u015bci i do\u015bwiadczenie potrzebne na start?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce najlepsze b\u0119dzie podj\u0119cie pr\u00f3by zbudowania jakiego\u015b produktu samemu od zera. Kiedy trzymamy w r\u0119ce lub produkt, albo korzystamy z niego przy pomocy telefonu, cz\u0119sto nie doceniamy jak wiele pracy zosta\u0142o w to wszystko w\u0142o\u017cone. M\u00f3wi\u0119 tu o wszystkim, w tym o do\u015bwiadczeniu, kt\u00f3re mamy z samego faktu wykorzystania produktu.<\/p>\n\n\n\n<p>Wiadomo, najlepiej jakby to nie by\u0142 produkt tylko dla nas, ale taki, \u017ceby najpro\u015bciej m\u00f3wi\u0105c, m\u00f3g\u0142 p\u00f3j\u015b\u0107 w \u015bwiat i zebra\u0107 opinie u\u017cytkownik\u00f3w. Uczymy si\u0119 wtedy o wspomnianych wcze\u015bniej zale\u017cno\u015bciach mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi elementami procesu projektowego, kreatywnym rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w czy te\u017c o tym, jak zbiera\u0107 i wykorzystywa\u0107 feedback od samego u\u017cytkownika.<\/p>\n\n\n\n<p>To ze strony praktycznej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Od strony teoretycznej polecam\u2026 czyta\u0107. Na pocz\u0105tek drogi mog\u0119 poleci\u0107 takie ksi\u0105\u017cki jak \u201cInspired\u201d Marty Cagan\u2019a; \u201cContinuous Discovery Habits\u201d Teresy Torres czy te\u017c \u201cMetoda Lean Product\u201d Dan\u2019a Olsena.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Skoro mowa o kompetencjach, chcia\u0142bym teraz zapyta\u0107 o umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119kkie, kt\u00f3re s\u0105 r\u00f3wnie wa\u017cne w pracy produktowca. W bran\u017cy m\u00f3wi si\u0119 du\u017co o tak zwanych &#8222;soft skillach&#8221;.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ostatnio w jednej ksi\u0105\u017cce natkn\u0105\u0142em si\u0119 na histori\u0119 powstania terminu \u201csoft skill\u201d. Okazuje si\u0119, \u017ce powstanie tego terminu przypisuje si\u0119 psychologom wojska ameryka\u0144skiego w latach siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia. Wojsko zrozumia\u0142o wtedy, \u017ce sukces misji zale\u017cy nie tylko od umiej\u0119tno\u015bci pos\u0142ugiwania si\u0119 sprz\u0119tem (hard skills), ale tak\u017ce od skuteczno\u015bci przyw\u00f3dztwa zespo\u0142em, pracy zespo\u0142owej czy zarz\u0105dzania stresem (soft skills).<\/p>\n\n\n\n<p>Wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce pytasz o to dlatego, \u017ce nies\u0142usznie przez wiele lat w naszej pod\u015bwiadomo\u015bci my\u015bla\u0142o si\u0119 o \u201csoft skillach\u201d jako o tych nieco mniej istotnych lub gorszych od \u201chard skilli\u201d. I nie dziwi mnie, \u017ce te mi\u0119kkie by\u0142y przez to zaniedbywane. Rzeczywisto\u015b\u0107 jest taka, \u017ce termin mia\u0142 po prostu nawi\u0105zywa\u0107 do umiej\u0119tno\u015bci niezwi\u0105zanych z prac\u0105 z metalem, elementem kt\u00f3ry jest \u201ctwardy\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00f3\u017aniej, psychologowie wielokrotnie sugerowali porzucenie tego nazewnictwa widz\u0105c jakie budzi skojarzenia. Ale by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano, przyj\u0119\u0142o si\u0119. Soft skille nigdy nie powinny by\u0107 postrzegane jako umiej\u0119tno\u015bci mniej istotne. To potwierdza r\u00f3wnie\u017c moja praca jako produktowca, kt\u00f3ra uwa\u017cam, \u017ce opiera si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci na w\u0142a\u015bnie\u2026 umiej\u0119tno\u015bciach mi\u0119kkich.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119kkie wp\u0142ywaj\u0105 na skuteczno\u015b\u0107 produktowca w codziennej pracy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W pracy bardzo przydatne s\u0105 umiej\u0119tno\u015bci programowania czy specjalizacja w danej technologii, ale g\u0142\u00f3wnie w celu dog\u0142\u0119bnego zrozumienia problemu i wsp\u00f3\u0142pracy z deweloperami. Oni cz\u0119sto musz\u0105 poczu\u0107, \u017ce wiesz o czym m\u00f3wi\u0105, \u017ce m\u00f3wisz ich j\u0119zykiem. Wtedy jeste\u015bcie w stanie skuteczniej budowa\u0107 produkt.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Na koniec dnia jednak kluczow\u0105 rzecz\u0105 jest w\u0142a\u015bnie to, jak si\u0119 komunikujesz. Jak\u0105 warto\u015b\u0107 potrafisz zbudowa\u0107 dla u\u017cytkownika. Wracam tu troch\u0119 do tego o czym ju\u017c m\u00f3wi\u0142em, czyli umiej\u0119tno\u015bci sprawnego \u0142\u0105czenia kropek. Dla mnie fundamentem s\u0105 raczej te \u201cskille mi\u0119kkie\u201d, kt\u00f3re wspierane s\u0105 przez umiej\u0119tno\u015bci twarde. Nie na odwr\u00f3t. Wyj\u0105tkiem s\u0105 oczywi\u015bcie \u201cTechnical Product Managerowie\u201d, ale jestem przekonany, \u017ce oni te\u017c nie byliby skutecznymi produktowcami bez odpowiednich umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119kkich.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W jaki spos\u00f3b rozwija\u0142e\u015b te umiej\u0119tno\u015bci w trakcie swojej kariery? Zastanawiam si\u0119 czy pami\u0119tasz moment, kiedy okaza\u0142y si\u0119 one szczeg\u00f3lnie przydatne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wydaje mi si\u0119, \u017ce by\u0142o kilka moment\u00f3w kiedy okazywa\u0142y si\u0119 one szczeg\u00f3lnie przydatne. Zazwyczaj by\u0142y to momenty zwi\u0105zane z prac\u0105 z lud\u017ami, czyli negocjacje, rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w albo trudnych sytuacji cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u. Nie wspominaj\u0105c o pr\u00f3bach przekonania stakeholder\u00f3w lub inwestor\u00f3w do swojego pomys\u0142u.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Najlepszym sposobem na rozwijanie takich umiej\u0119tno\u015bci to po prostu wystawianie si\u0119 na sytuacje, kt\u00f3re ich wymagaj\u0105 i wyj\u015bcie ze swojej strefy komfortu. Podobnie jak nauka programowania sprawia b\u00f3l zwi\u0105zany z tym, \u017ce na pocz\u0105tku czego\u015b nie rozumiemy, tak samo nauka rozwi\u0105zywania konfliktu wymaga b\u00f3lu psychicznego zwi\u0105zanego z wystawieniem si\u0119 na nieprzyjemn\u0105 sytuacj\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W obu przypadkach jednak ten \u201cmi\u0119sie\u0144\u201d naszych umiej\u0119tno\u015bci ro\u015bnie wraz z czasem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przejd\u017amy teraz do tematu podejmowania decyzji w pracy produktowca. Jak wygl\u0105da Tw\u00f3j proces decyzyjny przy wyborze priorytet\u00f3w i funkcjonalno\u015bci produktu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>To jedna z kluczowych kompetencji i te\u017c nadal rozwijam j\u0105 u siebie. To co uwa\u017cam, \u017ce powinno si\u0119 pr\u00f3bowa\u0107 wdro\u017cy\u0107 w jak najwi\u0119kszym stopniu w organizacji, to podejmowanie decyzji opartych o dane, a nie o same przeczucia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3j \u201cidealny\u201d proces wygl\u0105da w ten spos\u00f3b, \u017ce na podstawie przeprowadzonych rozm\u00f3w i researchu w etapie Discovery podejmowane s\u0105 decyzje maj\u0105ce na celu zaprojektowa\u0107 eksperymenty produktowe. Tego typu eksperymenty maj\u0105 by\u0107 z kolei odpowiedzi\u0105 na konkretnie okre\u015blone za\u0142o\u017cenia i cele zwi\u0105zane z danym projektem. Musz\u0119 wiedzie\u0107, co chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107 i na czym nam dok\u0142adnie zale\u017cy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie wykonuj\u0105c eksperyment, jeste\u015bmy w stanie wyci\u0105gn\u0105\u0107 kilka czynnik\u00f3w czyli: realne dane od u\u017cytkownik\u00f3w; wiedz\u0119 eksperck\u0105, nasz\u0105 w\u0142asn\u0105 wiedz\u0119 wyci\u0105gni\u0119t\u0105 z w\u0142asnych analiz oraz nasz\u0105 intuicj\u0119 popart\u0105 do\u015bwiadczeniem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W ten spos\u00f3b mo\u017cemy si\u0119 zbli\u017cy\u0107 do prawdy albo przynajmniej wybra\u0107 najlepsz\u0105 w danym momencie i na dany stan naszej wiedzy decyzj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"668\" src=\"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/warsztaty-107.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-278\" srcset=\"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/warsztaty-107.png 1000w, https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/warsztaty-107-300x200.png 300w, https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/warsztaty-107-768x513.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Karol Ga\u0142an podczas warsztat\u00f3w w ramach Founders Connect<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>No dobra, ale jakie czynniki bierzesz pod uwag\u0119 przy podejmowaniu tych decyzji? Z do\u015bwiadczenia wiem, \u017ce najtrudniej jest sprosta\u0107 r\u00f3\u017cnym oczekiwaniom, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 nie tylko w zespo\u0142ach, ale te\u017c na poziomie samego biznesu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>To prawda, pr\u00f3ba sprostania oczekiwaniom od ka\u017cdej cz\u0119\u015bci zespo\u0142u czy biznesu jest bardzo trudna i trzeba umie\u0107 tym zarz\u0105dzi\u0107. Nie ma na to pytanie jednoznacznej odpowiedzi poniewa\u017c czasami s\u0105 to czynniki zwi\u0105zane z moim do\u015bwiadczeniem, czasami z logik\u0105 sytuacji, a w innym wypadku jest to efekt analiz b\u0105d\u017a jakiej\u015b jednej wa\u017cnej informacji, kt\u00f3ra sp\u0142yn\u0119\u0142a\u2026 nagle.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jako, \u017ce produktowcy bior\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za ostateczny projekt, to polecam po prostu zastanowi\u0107 si\u0119 co my jako tw\u00f3rcy danego projektu uwa\u017camy abstrahuj\u0105c od opinii zarz\u0105du, ekspert\u00f3w czy nawet u\u017cytkownik\u00f3w. Na koniec dnia opinia ka\u017cdej z tych jednostek jest istotna, ale prawdziwe innowacje nie powstawa\u0142yby gdyby\u015bmy s\u0142uchali si\u0119 tylko tego czego oczekuj\u0105 klienci. Przecie\u017c czasami oni sami nawet tego nie wiedz\u0105!<\/p>\n\n\n\n<p>Co jest r\u00f3wnie istotne to to, \u017ce jako produktowcy mamy najwi\u0119ksz\u0105 wiedz\u0119 ca\u0142o\u015bciowo o projekcie, wi\u0119c zazwyczaj na logik\u0119 jeste\u015bmy najlepsz\u0105 osob\u0105 do podj\u0119cia finalnej decyzji o kierunku rozwoju produktu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Przecie\u017c po co kto\u015b mia\u0142by nas zatrudnia\u0107 jako specjalist\u00f3w od produktu skoro mieliby\u015bmy tylko wykonywa\u0107 polecenia? Naszym zadaniem jest tworzenie wizji produktu.<\/p>\n\n\n\n<p>Kropka.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Skoro rozmawiamy o codziennej pracy produktowca, chcia\u0142bym zapyta\u0107 o narz\u0119dzia, z kt\u00f3rych korzystasz. Z jakich tooli korzystasz w swojej pracy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119cej to pewnie z notatnika, ale w\u015br\u00f3d narz\u0119dzi analitycznych, to obowi\u0105zkowe s\u0105 narz\u0119dzia do sprawdzania zachowa\u0144 u\u017cytkownik\u00f3w takie jak Google Analytics, Hotjar czy Pendo.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W zakresie wizualizacji idei i budowania flow produktu ci\u0105gle wykorzystuj\u0119 Miro, a tak\u017ce mocno w organizacji stawiamy na wykorzystywanie narz\u0119dzi AI. Toolstack produktowca, to r\u00f3wnie\u017c wszelkie techniki takie jak Opportunity Solution Tree czy Story Mapping i wiele wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dlaczego akurat ten wyb\u00f3r? Sporo os\u00f3b wpada w pu\u0142apk\u0119 trend\u00f3w i wdra\u017ca w swoje procesy narz\u0119dzia, kt\u00f3rych tak naprawd\u0119 nie potrzebuj\u0105. Jak do tego podchodzisz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jak budowa\u0142em sw\u00f3j tool stack to po prostu testowa\u0142em r\u00f3\u017cne metody i jako\u015b samo si\u0119 to wszystko u\u0142o\u017cy\u0142o wraz z czasem. Trendy s\u0105 ciekawe i uwa\u017cam, \u017ce wiele narz\u0119dzi jest wartych wypr\u00f3bowania, tylko te\u017c jest tak, \u017ce cz\u0119sto wykorzystujemy 1 funkcjonalno\u015b\u0107 z 50 mo\u017cliwych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3wi\u0105c szczerze nie ma jednego \u201cdlaczego?\u201d. Wybieram to, czego obecnie potrzebuj\u0119 &#8211; w tym tygodniu wr\u00f3ci\u0142em do rozrysowania r\u0119cznie na kartce flow funkcjonalno\u015bci, bo najlepiej pomog\u0142o mi to zwizualizowa\u0107 i pouk\u0142ada\u0107 sobie w g\u0142owie produkt. P\u00f3\u017aniej szybko mog\u0142em przenie\u015b\u0107 to w digital.<br><br>To wszystko chyba obrazuje moje podej\u015bcie. Naturalnie stawiam na najprostsze rozwi\u0105zania, bo najcz\u0119\u015bciej to w\u0142a\u015bnie one s\u0105 najskuteczniejsze.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wspomnia\u0142e\u015b o narz\u0119dziach, kt\u00f3re wykorzystujesz w swojej pracy. A jak wygl\u0105da kwestia zdobywania nowej wiedzy? Z drugiej strony, sk\u0105d pozyskujesz now\u0105 wiedz\u0119? Czytasz, ogl\u0105dasz, s\u0142uchasz? Je\u015bli tak to co i gdzie? Jestem przekonany, \u017ce masz jaki\u015b zestaw swoich ulubionych tw\u00f3rc\u00f3w albo os\u00f3b, kt\u00f3re regularnie \u015bledzisz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wnie czytam i staram si\u0119 otacza\u0107 tym tematem. Jest kilka os\u00f3b na Linkedin ze \u015bwiata produktowego, kt\u00f3ra prowadzi swoje blogi, a same ich artyku\u0142y i posty pozwalaj\u0105 bardzo mocno rozszerzy\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0105 one cz\u0119sto oparte s\u0105 na realnych sytuacjach, z kt\u00f3rymi sam si\u0119 mierz\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego polecam \u015bledzi\u0107 specjalist\u00f3w oraz czyta\u0107 ksi\u0105\u017cki. Z tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy na szybko wpadaj\u0105 mi do g\u0142owy, to bardzo polecam <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/pawel-huryn\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/pawel-huryn\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Paw\u0142a Huryna na LinkedIn<\/a>, kt\u00f3rego lubi\u0119 za \u015bwietnego Substacka oraz <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/bart-jaworski\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/bart-jaworski\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dr Barta Jaworskiego<\/a>, kt\u00f3ry daje ciekawe insighty \u201cz \u017cycia\u201d produktowca oraz wskaz\u00f3wki na temat tego, jak mo\u017cna z nimi sobie poradzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W moim przypadku, du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 wiedzy czy te\u017c nowych perspektyw pochodzi z podcast\u00f3w, kt\u00f3re s\u0142ucham. Jak to wygl\u0105da u Ciebie? Kt\u00f3re z nich warto \u015bledzi\u0107 i dlaczego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zdarza\u0142o mi si\u0119 przes\u0142ucha\u0107 podcasty produktowe, ale m\u00f3wi\u0105c szczerze cho\u0107 t\u0119 form\u0119 lubi\u0119 bardzo, to zostawiam sobie na tematy bardziej zwi\u0105zane z prywatnym \u017cyciem ni\u017c zawodowym. (\u015bmiech)<\/p>\n\n\n\n<p>Bardzo rzadko s\u0142ucham podcast\u00f3w stricte o technikach budowaniu biznesu, cho\u0107 lubi\u0119 te, kt\u00f3re skupiaj\u0105 si\u0119 na rozmowach z przedsi\u0119biorcami. Dobrze czasem pos\u0142ucha\u0107 r\u00f3\u017cnych historii.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przez nasz\u0105 rozmow\u0119 przewin\u0119\u0142o si\u0119 wiele w\u0105tk\u00f3w &#8211; od Twojej osobistej \u015bcie\u017cki kariery, przez kompetencje i umiej\u0119tno\u015bci potrzebne w pracy produktowca, a\u017c po narz\u0119dzia i \u017ar\u00f3d\u0142a wiedzy, z kt\u00f3rych korzystasz. Jednak praca produktowca to nie tylko indywidualne dzia\u0142ania, ale tak\u017ce wsp\u00f3\u0142praca z innymi. Chcia\u0142bym teraz poruszy\u0107 ten temat. Jak anga\u017cujecie innych pracownik\u00f3w do budowania produktu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W organizacji istniej\u0105 dwa kluczowe aspekty.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Po pierwsze, w naszym procesie budowania produktu staramy si\u0119 maksymalnie wykorzystywa\u0107 kompetencje os\u00f3b pracuj\u0105cych w organizacji. Z tego powodu kiedy pracujemy nad jakim\u015b tematem, to anga\u017cujemy w to kilka r\u00f3\u017cnych os\u00f3b w zale\u017cno\u015bci od ich umiej\u0119tno\u015bci. Czasami s\u0105 to osoby z dzia\u0142u HR, czasami z dzia\u0142u finansowego. To one pomagaj\u0105 nam zrozumie\u0107 specyfik\u0119 danego zagadnienia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Po drugie, w firmie ka\u017cdy ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 zg\u0142oszenia swojego pomys\u0142u i uzyskania wsparcia w jego budowaniu. Posiadamy \u015bcie\u017ck\u0119 prowadz\u0105c\u0105 tak\u0105 osob\u0119 krok po kroku w tym na jakie pytania powinna sobie odpowiedzie\u0107 i na co szczeg\u00f3lnie zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Musz\u0119 o to zapyta\u0107 &#8211; jakie metody komunikacji i wsp\u00f3\u0142pracy dzia\u0142aj\u0105 najbardziej efektywnie w Twoim zespole?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Korzystamy z dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych kana\u0142\u00f3w komunikacji &#8211; Slacka do szybkiej wymiany zda\u0144 na temat projektu oraz Clickupa do project managementu. Uwa\u017cam, \u017ce takie po\u0142\u0105czenie jest bardzo skuteczne i sprawia, \u017ce dos\u0142ownie wszystko jest uporz\u0105dkowane i transparentne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A jak wygl\u0105da Twoja wsp\u00f3\u0142praca z tymi dzia\u0142ami? Pytam na przyk\u0142ad o marketing, bo to zawsze najwi\u0119ksze wyzwanie. Jak sobie radzisz na tym polu? Masz jakie\u015b sprawdzone sposoby?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Marketing to taki obszar, w kt\u00f3rym czuj\u0119, \u017ce osobi\u015bcie musz\u0119 si\u0119 jeszcze wiele nauczy\u0107. Dlatego aktywnie anga\u017cuj\u0119 do projekt\u00f3w <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/bartoszf\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bartosza Fija\u0142kowskiego<\/a> z dzia\u0142u marketingu, kt\u00f3ry pomaga mi zrozumie\u0107 na jakie aspekty wczesnego projektowania komunikacji zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, a tak\u017ce jak skutecznie przekazywa\u0107 propozycj\u0119 warto\u015bci klientom.<\/p>\n\n\n\n<p>Jest to nieoceniona pomoc, przez wielu niedoceniana, ale ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce w organizacji mamy ekspert\u00f3w z r\u00f3\u017cnymi kompetencjami, od kt\u00f3rych mo\u017cna si\u0119 wiele nauczy\u0107. Podobnie jest z innymi dzia\u0142ami, przyk\u0142adowo cz\u0119sto bardzo pomaga mi Jacek z dzia\u0142u prawnego, w kt\u00f3rym razem rozwi\u0105zujemy wyzwania np. legislacyjne dla danych projekt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Bardzo du\u017co si\u0119 wtedy ucz\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00f3g\u0142bym tak godzinami, ale czasem trzeba postawi\u0107 kropk\u0119. Dzi\u0119ki Karol za t\u0119 rozmow\u0119, by\u0142o super pozna\u0107 Twoj\u0105 perspektyw\u0119. Jestem przekonany, \u017ce zainspiruje ona inne osoby i b\u0119dzie przede wszystkim cennym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy. Jeszcze raz dzi\u0119ki za Tw\u00f3j czas!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f3wnie\u017c dzi\u0119kuj\u0119 i wierz\u0119, \u017ce nasza rozmowa b\u0119dzie warto\u015bciowa dla innych!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Product Owner to rola absolutnie kluczowa w ekosystemie startup studio i zarazem niezwykle ciekawa \u015bcie\u017cka kariery. Jak zosta\u0107 kim\u015b takim? Rozmawiamy z Karolem Ga\u0142anem, jednym z lider\u00f3w dzia\u0142u MVP w Red Sky. *** Aleksander Piskorz: Cze\u015b\u0107 Karol, zacznijmy od rzeczy dla Ciebie oczywistej, ale dla mnie najciekawszej. Jak wygl\u0105da\u0142a Twoja droga do bycia produktowcem &#8211; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":273,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,15,4,6,3,8],"tags":[43,18,17,16],"class_list":["post-261","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii","category-all","category-career","category-leadership","category-pl","category-startup","tag-founder","tag-startup","tag-vb","tag-venture-building"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/261","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=261"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/261\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":279,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/261\/revisions\/279"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/273"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=261"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=261"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/red-sky.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}